ΗΘΗ & ΕΘΙΜΑ
Τα
έθιμα και οι παραδόσεις των κατοίκων είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την έντονη
εκδήλωση του θρησκευτικού συναισθήματος. Σε κάθε εορτασμό θρησκευτικής επετείου,
αναβιώνουν έθιμα και παραδόσεις, που οι ρίζες τους χάνονται στο βάθος των
αιώνων. Για παράδειγμα, Χριστιανικοί επέτειοι εορτασμού, όπως τα Χριστούγεννα
και το Πάσχα συνοδεύονται από την παρασκευή παραδοσιακών φαγητών και γλυκών,
κάλαντα, τραγούδια και άλλες εθιμοτυπικές εκδηλώσεις.
Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι σημαντικά γεγονότα της ανθρώπινης ζωής, όπως η γέννηση, η βάπτιση κι ο γάμος είναι επίσης στενά συνδεδεμένα με τις παραδόσεις του τόπου. Σήμερα γίνονται αξιόλογες προσπάθειες από πολιτιστικούς συλλόγους, με σκοπό την διατήρησή τους, καθώς τα ήθη και έθιμα αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της Λεσβιακής ταυτότητας.
Γάμος:Την
ημέρα του γάμου, η νύφη στολίζεται με τη συνοδεία παραδοσιακών
οργάνων. Πριν πάει στην εκκλησία, σύμφωνα με το έθιμο, κόβουν ένα τσουρέκι
στο κεφάλι της τηρώντας τις πατροπαράδοτες συμβολικές διαδικασίες. Τα όργανα
συνοδεύουν το ζευγάρι στην εκκλησία και στο γλέντι που ακολουθεί
ακούγονται τοπικά τραγούδια και χορεύονται παραδοσιακοί χοροί. Στους καλεσμένους
μοιράζονται παραδοσιακά αμυγδαλωτά γλυκά και μπακλαβάδες.
Πανηγύρια:
Το πανηγύρι του Ταξιάρχη γίνεται την Κυριακή των Μυροφόρων
στο μοναστήρι, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον Μανταμάδο. Το μοναστήρι
είναι πολύ παλιό, περιτειχισμένο, με μεγάλο περίβολο, κελιά και αποθηκευτικούς
χώρους. Ο Ιερός Ναός είναι περιώνυμος σ' όλη τη Λέσβο, για την πλούσια
διακόσμηση και κυρίως για την παλιά και θαυματουργή εικόνα του Ταξιάρχη Μιχαήλ,
η οποία αποτελεί αντικείμενο ιερού προσκυνήματος.Στο
πανηγύρι αυτό προσέρχονται προσκυνητές και πανηγυριστές από όλη τη Λέσβο, ενώ
μέχρι το 1923, ερχόταν πλήθος προσκυνητών και από τα απέναντι Μικρασιατικά
παράλια, κυρίως από το Αϊβαλί.
Το πανηγύρι, συνδυάζεται με την τελετουργική σφαγή του
ταύρου, ενώ στους αποθηκευτικούς χώρους του μοναστηριού προετοιμάζεται το
παραδοσιακό «κισκέκ(ι)»,
το οποίο μοιράζεται στους κατοίκους και στους προσκυνητές. Κομβικό σύμβολο του
πανηγυριού είναι - εκτός από τον ταύρο - το άλογο, όπως και στο πανηγύρι του
«Ταύρου» στην Αγία Παρασκευή. Τα άλογα κοσμούνται με καλλιτεχνική διάθεση από
τους ιδιοκτήτες τους, ενώ στο πλαίσιο του πανηγυριού διοργανώνονται ιπποδρομίες
με παλλεσβιακή συμμετοχή.Οι μικροπωλητές συγκεντρώνονται στον μεγάλο περίβολο
του μοναστηριού, συνεχίζοντας τη μακρόχρονη παράδοση της εμποροπανήγυρης, που
έπαιζε σημαντικό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ζωή όλης της περιφέρειας.
Στον Μανταμάδο, που αποτελεί μεγάλο αγροτικό και κτηνοτροφικό κέντρο, ιδιαίτερα γνωστό για τα γαλακτοκομικά προϊόντα και την αγγειοπλαστική του παράδοση, συνεχίζεται το γλέντι και η διασκέδαση, με μουσική στα καφενεία, όπου παίζουν μουσικά συγκροτήματα.
Το πανηγύρι του «Ταύρου» είναι ένα από τα μεγαλύτερα πανηγύρια της Λέσβου και διαρκεί τέσσερις μέρες. Τα γλέντια, οι μουσικές, οι φιγούρες πάνω στα άλογα, οι ιπποδρομίες και προπαντός η τελετουργική σφαγή του ταύρου και η παρασκευή του παραδοσιακού «κισκέκ» αποτελούν τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά αυτού του πανηγυριού, στο οποίο συρρέουν οι κάτοικοι όλου του νησιού.
Το πανηγύρι τελείται στο
εξωκκλήσι του Άγιου Χαράλαμπου στην ορεινή τοποθεσία «Ταύρος», καθώς και στην
πλατεία και τα καφενεία της Αγίας Παρασκευής, υπό τους ήχους μουσικής που
παίζουν τα τοπικά μουσικά συγκροτήματα της Λέσβου. Ο εορτασμός του Άγιου
Χαράλαμπου γίνεται στις 10 Φεβρουαρίου, ωστόσο το πανηγύρι του «Ταύρου» έχει
μεταφερθεί την άνοιξη και γίνεται συνήθως το τελευταίο δεκαήμερο του Μαΐου,
οπωσδήποτε πριν την ημέρα «της Αναλήψεως». Την οργάνωση του πανηγυριού έχει
αναλάβει από το 1915 το τοπικό Γεωργικό Σωματείο, συνεχίζοντας την μακρόχρονη
παράδοση του ισναφιού των ζευγάδων, που τιμούσαν τον προστάτη τους, τον Άγιο
Χαράλαμπο.
Λεσβιακό καλοκαίρι:Κάθε χρόνο ο Δήμος Μυτιλήνης αλλά και όλοι οι
υπόλοιποι Δήμοι του νησιού, διοργανώνουνι ποικίλες
εκδηλώσεις, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Συναυλίες με γνωστούς καλλιτέχνες,
εκθέσεις ζωγραφικής, γιορτή σαρδέλας, γιορτή ούζου, χορευτικές παραστάσεις και
πολλά άλλα. Όλα αυτά δίνουν τη δυνατότητα στους επισκέπτες αλλά και στους
ντόπιους να γνωρίσουν το πολιτιστικό και καλλιτεχνικό πνεύμα, καθώς και τα ήθη
και έθιμα της πόλης αλλά και ολόκληρης της Λέσβου. Μια ξεχωριστή εμπειρία που
κάθε χρόνο γίνεται όλο και καλύτερη